22.21
Zakrzepica żylna I: wprowadzenie
Zakrzepica żylna, będąca najczęstszą chorobą żył, polega na tworzeniu się skrzepliny (zakrzepu) w świetle żyły w połączeniu ze stanem zapalnym ściany…
Zakrzepica żylna występuje, gdy w żyle tworzy się skrzep krwi lub skrzeplina, częściowo lub całkowicie blokując przepływ krwi.
Skrzeplina to agregat płytek krwi przyczepiony do ściany żyły za pomocą wyrostka przypominającego ogon zawierającego białe i czerwone krwinki oraz fibrynę. W miarę powiększania się skrzepliny może blokować światło żyły.
Zakrzepica żylna może wystąpić w każdej żyle. Zakrzepica żył powierzchownych występuje w żyle powierzchownej, takiej jak żyła odpiszczelowa.
I odwrotnie, zakrzepica żył głębokich występuje w żyle głębokiej, często w żyłach udowych.
Zakrzepica żylna rozwija się z powodu trzech kluczowych czynników, znanych jako triada Virchowa.
Po pierwsze, zastój żylny występuje, gdy zastawki żylne są dysfunkcyjne lub mięśnie kończyn są nieaktywne. Zakłóca prawidłowy przepływ krwi żylnej w stanach takich jak otyłość i migotanie przedsionków.
Po drugie, nadkrzepliwość krwi w stanach takich jak czerwienica i niedobór antytrombiny zwiększa ryzyko rozwoju skrzepliny.
Po trzecie, uszkodzenie śródbłonka spowodowane bezpośrednimi urazami, takimi jak cewnikowanie lub uraz, oraz przyczynami pośrednimi, takimi jak chemioterapia lub sepsa, stymuluje aktywację płytek krwi i inicjuje kaskadę krzepnięcia, prowadząc do tworzenia się skrzepliny.
View the full transcript and gain access to JoVE Core videos
Q1: What is a thrombus and how does it form in a vein?
A thrombus is an aggregate of platelets attached to the vein wall with a tail-like appendage containing white and red blood cells and fibrin. It forms when blood clots within a vein, partially or completely blocking blood flow. As the thrombus enlarges, it accumulates more blood cells and fibrin, potentially obstructing the vein's lumen.
Q2: What is the difference between superficial vein thrombosis and deep vein thrombosis?
Superficial vein thrombosis occurs in superficial veins like the saphenous vein, while deep vein thrombosis occurs in deep veins, often the femoral or iliac veins. Though less severe, superficial vein thrombosis can lead to complications if untreated. Deep vein thrombosis poses greater clinical risk due to its location and potential for serious complications.
Q3: What are the three factors in Virchow's triad that contribute to venous thrombosis?
Virchow's triad includes venous stasis, blood hypercoagulability, and endothelial damage. Venous stasis occurs when venous valves are dysfunctional or extremity muscles are inactive. Hypercoagulability raises clotting risk in conditions like polycythemia. Endothelial damage from catheterization, trauma, chemotherapy, or sepsis stimulates platelet activation and initiates thrombus formation.
Q4: How does venous stasis increase the risk of blood clot formation?
Venous stasis disrupts normal blood flow when venous valves are dysfunctional or extremity muscles are inactive. This condition is common in obesity, atrial fibrillation, prolonged immobility, and extended surgical procedures. Sluggish blood flow increases contact time between blood components and vessel walls, promoting platelet aggregation and thrombus development.
Q5: What causes endothelial damage and how does it lead to thrombosis?
Endothelial damage results from direct injuries like catheterization, trauma, or burns, or indirect causes such as chemotherapy, diabetes, or sepsis. Damaged endothelium stimulates platelet activation and initiates the coagulation cascade, increasing thrombus development risk. This injury exposes underlying tissue, triggering the body's clotting mechanisms.
Q6: What conditions cause blood hypercoagulability and increase thrombosis risk?
Hypercoagulability results from polycythemia, severe anemia, various cancers, nephrotic syndrome, high homocysteine levels, and deficiencies in protein C, protein S, or antithrombin. Sepsis, certain medications like corticosteroids and estrogens, and smoking combined with oral contraceptives also increase risk. These conditions alter blood composition or clotting factor levels, promoting thrombus formation.
Q7: How can a thrombus lead to a pulmonary embolism?
If a thrombus does not become firmly adherent to the vein wall, it can detach and travel through venous circulation as an embolus. Turbulent blood flow significantly contributes to embolization. The embolus can travel to the heart and lodge in the pulmonary circulation, causing a pulmonary embolism. Understanding this progression is essential for recognizing thrombosis clinical manifestations and diagnostic studies.