5.3
Fizyczne metody kontroli wzrostu drobnoustrojów: promieniowanie i filtracja
Promieniowanie i filtracja stanowią podstawowe narzędzia kontroli mikroorganizmów, działając poprzez odmienne mechanizmy. Promieniowanie eliminuje dro…
Promieniowanie zabija lub hamuje rozwój mikroorganizmów.
Szafy bezpieczeństwa wykorzystują niejonizujące promieniowanie UV, które uszkadza DNA i dezynfekuje powierzchnie, powietrze i wodę, ale jego ograniczona penetracja uniemożliwia mu dezynfekcję przedmiotów masowych, takich jak żywność w puszkach.
Promieniowanie jonizujące, takie jak promieniowanie rentgenowskie i gamma, wnika głęboko, niszcząc przetrwalniki, sterylizując antybiotyki, artykuły szpitalne i żywność.
Zimna plazma, czwarty stan materii, który emituje promienie UV, pojawił się jako silny środek przeciwdrobnoustrojowy używany do sterylizacji urządzeń medycznych i konserwowania żywności.
Filtracja usuwa większość drobnoustrojów i służy do sterylizacji cieczy i gazów wrażliwych na ciepło.
Filtry membranowe z porami 0,2 μm, wykonane z estrów celulozy lub polimerów z tworzywa sztucznego, usuwają większość drobnoustrojów i sterylizują pożywki hodowlane, szczepionki i antybiotyki.
Filtry wgłębne, takie jak filtry HEPA stosowane w szafach bezpieczeństwa, salach operacyjnych i jednostkach do oparzeń, zatrzymują 99,97% cząstek, w tym wirusów, w swojej porowatej matrycy.
Podobnie, maski N95 blokują 95% unoszących się w powietrzu cząstek o wielkości powyżej 0,3 μm.
View the full transcript and gain access to JoVE Core videos
Q1: How does UV radiation kill microorganisms in safety cabinets?
UV radiation, a non-ionizing radiation type, is absorbed by microbial DNA, causing defects that kill or inhibit microorganisms. Safety cabinets use UV radiation to disinfect surfaces, air, and water effectively. However, UV radiation has limited penetration depth, making it unsuitable for sterilizing bulk items like canned foods.
Q2: What is the difference between ionizing and non-ionizing radiation for microbial control?
Non-ionizing UV radiation damages DNA but cannot penetrate thick layers, limiting its use to surfaces and air. Ionizing radiation, such as X-rays and gamma rays, penetrates deeply and destroys all microbes, including highly resistant endospores. This makes ionizing radiation ideal for sterilizing vaccines, antibiotics, hospital supplies, and food products.
Q3: Why is filtration preferred for sterilizing heat-sensitive liquids and antibiotics?
Filtration is a chemical-free method that removes microorganisms without applying heat or chemicals, making it ideal for heat-sensitive materials. Membrane filters with 0.2 μm pores, made of cellulose esters or plastic polymers, effectively remove most microbes from culture media, vaccines, and antibiotics while preserving their integrity.
Q4: How do HEPA filters and N95 masks protect against airborne microbes?
HEPA filters trap 99.97% of particles, including viruses, within their porous matrix through adsorption, making them critical for sterile environments in operating rooms and burn units. N95 masks block 95% of airborne particles larger than 0.3 μm, providing essential personal protection against microbial threats in healthcare and daily settings.
Q5: What is cold plasma and how does it sterilize medical devices?
Cold plasma is the fourth state of matter that emits UV rays and exhibits remarkable antimicrobial properties. It is increasingly used for sterilizing medical devices and preserving food, offering a versatile and effective solution for microbial control that complements traditional radiation and filtration methods.
Q6: Why can't UV radiation sterilize canned foods while gamma rays can?
UV radiation has limited penetration depth and cannot pass through thick layers or opaque materials like metal cans. Gamma rays, an ionizing radiation type with wavelengths shorter than 1 nm, penetrate deeply into objects and destroy all microbes, including endospores, making them effective for sterilizing packaged food products.
Q7: What pore size do membrane filters use to remove most microorganisms?
Membrane filters use pore sizes as small as 0.2 μm to effectively remove most microorganisms from liquids and gases. These filters, made from cellulose esters or plastic polymers, are widely used for sterilizing culture media, vaccines, and antibiotics, providing reliable microbial removal without damaging heat-sensitive materials.