1. Wstęp
Tworzenie zwierząt transgenicznych jest potężną metodą badania funkcji genów w żywych organizmach1 oraz odkrywania mechanizmów chorobowych2,3, a także manipulowania właściwościami komórek4. Procedura ta jest jednak dość żmudna, niezwykle czasochłonna i kosztowna, co uzasadnia stosowanie alternatywnych metod dostarczania genów, takich jak iniekcje wirusowe5, neonatalne iniekcje do komór mózgu z elektroporacją6 oraz elektroporacja in utero7,8. Metoda postnatalnej iniekcji pozakomorowej i elektroporacji posiada unikalny zestaw zalet: wykorzystanie niewirusowych konstruktów genetycznych, możliwość stworzenia lokalnego wzorca ekspresji w obszarze zainteresowania oraz transfekcję in situ niemigrujących typów komórek, np. astrocytów korowych.
W tym filmie przedstawiamy szczegółową procedurę postnatalnego dostarczania genów do mózgu noworodka szczura przy użyciu plazmidu kodującego ulepszone zielone białko fluorescencyjne pod promotorem beta-aktyny kurczaka z enhancerem CMV (pCAG-EGFP)9. Ilustrujemy przygotowanie roztworu do wstrzyknięcia zawierającego plazmid, wykonanie cienkich szklanych pipet oraz montaż mikroinjektora na urządzeniu stereotaktycznym. Następnie omawiamy znieczulanie młodych szczurów izofluranem, przeprowadzenie operacji, procedurę iniekcji oraz elektroporację z użyciem elektrod szczypcowych i poratora in vivo. Na koniec krótko omawiamy oczekiwane wyniki, perspektywy oraz trudności, które mogą wystąpić podczas tych eksperymentów.
2. Przygotowanie plazmidu do elektroporacji
- Zazwyczaj przygotowujemy 10 μl roztworu plazmidu do wstrzyknięcia w probówce cienkościennej o pojemności 20 μl. Taka ilość roztworu jest wystarczająca do przeprowadzenia kilku eksperymentów.
- Mieszamy 8 μl roztworu plazmidu (patrz Materiały i sprzęt) z 1 μl 10X PBS (patrz Materiały i sprzęt) oraz 1 μl 0,1% wodnego roztworu Fast Green (patrz Materiały i sprzęt).
- Końcowe stężenie plazmidu w roztworze do wstrzyknięcia powinno wynosić od 1 do 3 μg/μl. Niższe stężenia plazmidowego DNA obniżą wydajność transfekcji, natomiast wyższe stężenie DNA spowoduje zbyt dużą lepkość roztworu, co uniemożliwi wstrzyknięcie przez cienką końcówkę kapilary szklanej.
3. Przygotowanie szklanych igieł
- Do przygotowania szklanej pipety używamy kapilary z borokrzemianowego szkła z włóknem (patrz Materiały i sprzęt) oraz pionowego wyciągacza elektrod szklanych (patrz Materiały i sprzęt) przy maksymalnych parametrach wyciągania i grzania.
- Następnie łamiemy końcówkę pipety za pomocą kawałka papieru, aby uzyskać średnicę końcówki rzędu 10-20 μm.
- Sprawdzamy średnicę i kształt końcówki pod obiektywem mikroskopu.
4. Montaż mikroinjektora
- Za pomocą cienkiej kapilary polimerowej (patrz Materiały i sprzęt) napełniamy około 1/3 objętości strzykawki Hamiltona 10 μl (patrz Materiały i sprzęt) olejem mineralnym (patrz Materiały i sprzęt). Należy unikać pęcherzyków powietrza!
- Następnie napełniamy szklaną pipetę olejem mineralnym i wkładamy pipetę do strzykawki Hamiltona. Należy unikać pęcherzyków powietrza!
- Strzykawkę z szklaną pipetą mocujemy w mikroinjektorze podłączonym do kontrolera (patrz Materiały i sprzęt).
- Układ do mikroiniekcji zamocowany na urządzeniu stereotaktycznym (patrz Materiały i sprzęt) pozwala na bezpieczne zanurzenie końcówki szklanej pipety w probówce z roztworem do iniekcji plazmidu.
- Gdy końcówka dotknie powierzchni roztworu, należy zanurzyć ją głębiej o 1 lub 2 mm i pobrać do pipety około 1 μl mieszaniny do iniekcji za pomocą kontrolera mikroinjektora.
5. Znieczulanie zwierzęcia
Wszystkie przedstawione tutaj procedury zostały wykonane zgodnie z przepisami Uniwersytetu w Helsinkach dotyczącymi eksperymentów na zwierzętach.
- Do każdego eksperymentu napełniamy strzykawkę gazoszczelną (patrz Materiały i sprzęt) około 2 ml izofluranu (patrz Materiały i sprzęt).
- Następnie strzykawkę mocuje się w aparacie do anestezji (patrz Materiały i sprzęt) podłączonym do źródła przepływu powietrza, komory dla zwierzęcia oraz maski zamocowanej w uchwycie stereotaktycznym.
- W aparacie do anestezji ustawiamy przepływ powietrza na około 250 ml/min, a stężenie izofluranu na 4 %.
- Umieszczamy młode szczura w komorze dla zwierzęcia na 2-5 minut.
- Gdy młode przestanie się poruszać, kładziemy je na podgrzewacz (patrz Materiały i sprzęt) przymocowany do uchwytu stereotaktycznego.
- Przednią część głowy młodego szczura umieszczamy w masce anestezjologicznej.
- Wprowadzenie młodego szczura w stan głębokiej anestezji trwa od 5 do 10 minut.
- Głębokość anestezji sprawdzamy za pomocą ucisku ogona, a następnie zmniejszamy dopływ izofluranu do około 1,5-2,0 %.
6. Operacja, mikroiniekcja i elektroporacja
- Przetrzyj skórę na głowie szczenięcia 70% etanolem.
- Za pomocą małych nożyczek (patrz Materiały i sprzęt) i cienkiej pęsety (patrz Materiały i sprzęt) nacinaj skórę od karku szczenięcia aż do czoła.
- Odchyl płaty skóry na boki i delikatnie wprowadź uchwyty uszne do przewodów słuchowych czaszki, aby unieruchomić głowę i skórę.
- Za pomocą mikroskopu stereoskopowego zlokalizuj punkt bregma na czaszce.
- Zidentyfikuj obszar zainteresowania, korzystając z współrzędnych stereotaktycznych.
- Umieść pipetę do wstrzykiwania nad tym obszarem i zaznacz go, nakraplając 25-50 nl roztworu wstrzykiwanego na powierzchnię czaszki.
- Ostrożnie i delikatnie wywierć otwór w czaszce w zaznacznym punkcie, używając szybkoobrotowego wiertła chirurgicznego (patrz Materiały i sprzęt) pod mikroskopem, aż w miejscu wiercenia pojawi się płyn.
- Zamocuj elektrody pęsety do elektroporacji (patrz Materiały i sprzęt) po bokach czaszki, stosując żel przewodzący prąd (patrz Materiały i sprzęt) w celu uzyskania lepszej przewodności.
- Usuń kroplę płynu z wywierconego otworu za pomocą małego tamponu (patrz Materiały i sprzęt) i wprowadź szklaną igłę do otworu zgodnie ze współrzędnymi miejsca wstrzyknięcia.
- Wprowadź od 25 do 100 nl roztworu wstrzykiwanego z prędkością od 5 do 20 nl/sec.
- Szybko wyjmij pipetę i niezwłocznie przeprowadź elektroporację. Elektroporację wykonuje się poprzez podanie pięciu impulsów prostokątnych o czasie trwania 50 ms i amplitudzie 99 V przy częstotliwości 1 Hz.
- Usuń elektrody i uchwyty uszne.
- Zszyj naciętą skórę, używając kombinacji pęsety tępej (patrz Materiały i sprzęt) oraz ostrej oraz nici chirurgicznych (patrz Materiały i sprzęt).
- Umieść szczenię w ciepłej komorze na 15-30 minut, aby wspomóc jego rekonwalescencję po anestezji.
- Następnie oddaj szczenię do klatki z matką.
7. Reprezentatywne wyniki
Ekspresja transgenu w pomyślnie transfektowanych komórkach pojawi się około 10 godzin po elektroporacji i pozostanie stabilna przez kilka tygodni.
Plazmid wstrzykiwano metodą mikroiniekcji albo do głębokich warstw kory, albo do obszaru prążkowia u noworodków szczurów Wistar w 2. dobie postnatalnej (P2), a następnie przeprowadzono elektroporację in vivo zgodnie z powyższym opisem. Przekroje mózgu (o grubości 40 μm) wycinano po upływie od 2 do 6 dni (P4-P8) za pomocą vibrotomu w zimnym medium do cięcia (buforowany Hepesem zrównoważony roztwór soli Earle'a)10. Akwizycję obrazów przeprowadzono przy użyciu konfokalnego mikroskopu Zeiss Axioplan 2 LSM5 Pascal (Zeiss, Niemcy) w medium do cięcia w temperaturze pokojowej.
Miejsca wstrzyknięcia w głębokich warstwach kory i prążkowiu zawierały wiele przetransfekowanych komórek wykazujących ekspresję EGFP, które znajdowały się w zwartym obszarze o średnicy około 20-30 μm (Rysunek 1A, B). Wewnątrz przetransfekowanych komórek poziom ekspresji EGFP jest wystarczająco wysoki, aby umożliwić obrazowanie cienkich wypustek komórkowych (Rysunek 1C), w tym dendrytów z kolcami o różnych kształtach (Rysunek 1D) oraz pęczków aksonów (Rysunek 1E). Wysoka stabilność EGFP, a także żywotność komórek po elektroporacji, pozwoliły na śledzenie dystalnych części aksonów (do 1,5-2 mm od ciał komórkowych), takich jak terminale korowe (Rysunek 1F).

Rycina 1. (A) Pomyślnie przetransfekowane komórki w obszarze prążkowia mózgu szczura w dniu 4. życia (P4), wyznaczające miejsce iniekcji plazmidu. (B) Przetransfekowane komórki w głębokich warstwach kory (około 1000 μm poniżej powierzchni kory) mózgu szczura w dniu P5. (C) Przetransformowana komórka w obszarze prążkowia mózgu szczura w dniu P8. (D) Wyrostki dendrytyczne przetransformowanej komórki w obszarze prążkowia mózgu szczura w dniu P8; strzałki wskazują różne typy kolców dendrytycznych i filopodiów. (E) Aksony przetransformowanych komórek w obrębie drogi kolateralnej. (F) Aksony kończące się na powierzchni pialnej kory mózgu szczura w dniu P8 (grot strzałki). Paski skali wynoszą 100 μm na A, B, E i F; 10 μm na C i D.