Przedstawiona tutaj metoda strumienia odparowania pozwala na stosunkowo szybkie (30 min) oznaczenie hydraulicznej przewodności liści w warunkach laboratoryjnych przy jednoczesnym pomiarze przewodności szparkowej.
Metoda EFM jest do tej pory metodą, która w najwyższym stopniu odzwierciedla naturalną drogę wody w liściach, biorąc pod uwagę, że woda paruje w przestrzeniach międzykomórkowych liścia i dyfunduje przez aparaty szparkowe15. Istnieje szereg innych metod eksperymentalnych do wyznaczania Kleaf25, z których trzy są szczególnie powszechne. (1) W metodzie przepływu pod wysokim ciśnieniem (HPFM) woda jest tłoczona przez liść pod wysokim ciśnieniem15,26. Jednak za pomocą tej metody nie można uzyskać krzywych podatności, ponieważ przyłożone ciśnienia dodatnie mogą wypełnić emboli i nawodnić tkankę mezofylu. (2) W metodzie kinetyki rehydratacji (RKM) wartość Kleaf oblicza się, wykorzystując analogię między rehydratacją odwodnionych liści a ładowaniem kondensatora połączonego szeregowo z rezystorami27,28. Metoda ta jest szybka, ale nie odtwarza całego systemu naturalnych dróg transpiracyjnych w liściu i nie jest łatwa do zmodyfikowania w celu pomiaru w liściach zaaklimatyzowanych do wysokiego napromieniowania. (3) W metodzie pompy próżniowej (VPM) liść umieszcza się w komorze, a jego ogonek połączony jest ze źródłem wody na wadze, podczas gdy do liścia przykłada się próżnię o różnej intensywności, co wymusza utratę wody z liścia15,26. Metoda ta może być czasochłonna. Wykazano, że pomiary z zastosowaniem wszystkich trzech metod dają spójne wyniki15,28,29, dlatego często stosuje się metodę EFM, ze względu na oparcie jej na transpiracyjnym ruchu wody, względną szybkość oraz możliwość modyfikacji w celu pomiaru Kleaf w różnych warunkach.
Wszystkie typowe metody stosowane do wyznaczania Kleaf wiążą się z pewnym stopniem niepewności w dokładnym określeniu siły napędowej odpowiadającej transpiracji25. W EFM wartość ΔΨleaf wykorzystywana do obliczenia Kleaf jest niższa niż rzeczywista siła napędowa, ponieważ opiera się ona na całkowitym Ψleaf po wyrównaniu ciśnienia liścia w bombie ciśnieniowej. W tym momencie całkowity Ψleaf niekoniecznie reprezentuje potencjał wody w komórkach na końcu ścieżki hydraulicznej, w których woda odparowuje, lecz stanowi raczej średnią ważoną objętościowo dla nielicznych komórek o niskim potencjale wody, w których woda przemieszcza się i odparowuje, oraz dla bardziej licznych komórek o wysokim potencjale wody, które mogą być odizolowane od strumienia transpiracyjnego. Zatem stopień, w jakim Ψleaf różni się od rzeczywistej siły napędowej, zależy od tego, w którym miejscu liścia odparowuje woda. Jeśli woda odparowuje w całym liściu, całkowity Ψleaf może być bliski rzeczywistej sile napędowej, a jeśli woda odparowuje tylko z nielicznych komórek w pobliżu aparatów szparkowych, całkowity Ψleaf może znacząco zaniżać rzeczywistą siłę napędową, t.j. potencjał wody w tych komórkach może być w rzeczywistości znacznie niższy, a zatem rzeczywiste Kleaf byłoby niższe niż wyznaczone za pomocą EFM. Zatem stopień, w jakim Kleaf wyznaczony metodą EFM reprezentuje rzeczywiste Kleaf, jest zależny od ścieżek przepływu wody, które wciąż nie są dobrze poznane. Choć EFM dostarcza danych zgodnych z wynikami innych metod pomiaru Kleaf (patrz wyżej) i doskonale nadaje się do zastosowań porównawczych, możliwość występowania różnic międzygatunkowych w ścieżkach przepływu wody przez mezofil wymaga dalszych badań. Rzeczywiście, nawet w przypadku liści danego gatunku, ścieżki te mogą różnić się w zależności od warunków, np. przy różnym natężeniu promieniowania i obciążeniu cieplnym4,30 lub różnym statusie wodnym (uwzględniając skurcz tkanek)31. Dalsza wiedza na temat ścieżek transportu wody pozwoliłaby zatem wykorzystać EFM do analizy wpływu zmieniających się ścieżek na całkowity hydrauliczny transport liściowy.
Pomiar przewodności szparkowej w EFM daje zalety w postaci możliwości określenia odpowiedzi na natężenie promieniowania i odwodnienie oraz zapewnia dopasowane odpowiedzi gs do Kleaf. Dodatkowo, za pomocą tej metody można ocenić wpływ wcześniejszego odwodnienia liścia z następującą po nim rehydratacją na gs. Metoda ta ma jednak dwie potencjalne wady. Po pierwsze, pomiar gs jest wykonywany na wyciętym liściu, a nie na nienaruszonej roślinie, a po drugie, oznaczenie przewodności szparkowej opiera się na pomiarze parametrów klimatycznych w pewnej odległości od liścia, a nie bezpośrednio przy nim, jak w komorze porometru, choć wentylacja liścia za pomocą wentylatora wyrównuje warunki na powierzchni liścia z powietrzem otaczającym. U niektórych gatunków wycięte liście mogą wykazywać inną odpowiedź szparkową niż liście na nienaruszonej roślinie 16,32. Jednak w przypadku kilku gatunków wartość gs oszacowana za pomocą EFM była zbliżona do wartości zmierzonych porometrem na nienaruszonych roślinach dla liści przy południowej wartości Ψleaf16 (Rys. 2).
Metoda EFM może być zastosowana do uzyskania wglądu w procesy fizjologiczne, t.j. do badania dynamiki Kleaf, jej podstaw w strukturze i anatomii oraz reakcji na czynniki środowiskowe. Ponadto metodę tę można wykorzystać do porównania roślin danego gatunku hodowanych w różnych warunkach lub w różnym wieku, a także do porównania roślin różnych gatunków przystosowanych do odmiennych środowisk.
Poprzez konstruowanie krzywych podatności liści na kawitację można uzyskać wgląd w mechanizmy tolerancji gatunków na suszę. Wykazano, że podczas suszy w ksylemie liści niektórych gatunków dochodzi do kawitacji i zapadania się komórek, a kurczenie się komórek mezofilu podczas dehydratacji może również wpływać na ruch wody (przegląd w 14). Przyszłe badania będą niezbędne do określenia względnego znaczenia każdego z tych procesów w powodowaniu spadku Kleaf i zamykania się aparatów szparkowych.
Natężenie promieniowania jest również silnym czynnikiem wpływającym na Kleaf, a metoda EFM jest wysoce odpowiednia do pomiarów przy wysokim natężeniu promieniowania. Połączona odpowiedź akwaporyn na natężenie promieniowania i suszę powinna wzbudzić duże zainteresowanie. Wysokie natężenie promieniowania prowadzi do zwiększonej ekspresji i/lub aktywacji akwaporyn, co umożliwia szybszy przepływ wody przez żywe komórki, zwiększając Kleaf, podczas gdy odwodnienie prowadzi do zmniejszonej ekspresji i/lub dezaktywacji akwaporyn, co redukuje Kleaf. Połączony wpływ natężenia promieniowania i podaży wody na Kleaf wymaga dalszych badań4,10,16,33.
Ponadto, w różnych gatunkach, Kleaf oraz jego podatność na spadek były wiązane z rozmieszczeniem gatunków w zależności od dostępności wody i innych zasobów3,13,24. Gatunki z obszarów suchych wykazują tendencję do większej odporności na spadek hydrauliczny, mierząc się z bardziej ujemnymi potencjałami wody w glebie; utrzymując wysoką wartość Kleaf przy bardziej ujemnych potencjałach wody, mogą one zachować wysoką wartość gs i kontynuować wiązanie CO2 w procesie fotosyntezy13,14. Zatem badanie hydraulicznych właściwości liści dostarcza wiedzy na poziomie komórki, liścia oraz całej rośliny i jej reakcji na środowisko, co prawdopodobnie doprowadzi do wielu istotnych nowych odkryć na wszystkich skalach.