Podstawowa pielęgnacja i utrzymanie myszy

Prawidłowa hodowla myszy jest niezbędna dla zdrowia i produktywności zwierząt. Utrzymywanie czystych i stabilnych warunków zapobiega infekcjom i kontaminacjom. Zapewnia to również myszom środowisko wolne od stresu, co jest nie tylko humanitarne, ale także sprzyja naturalnemu zachowaniu zwierząt. W tym filmie omówimy sposób kwaterowania i karmienia myszy w ośrodku doświadczalnym, czyli w wiwarium, a także właściwe procedury obchodzenia się z nimi w celu zapobiegania urazom i zakażeniom.

Aby zrozumieć, jak stworzyć przyjazny i zdrowy ośrodek hodowli myszy, musimy najpierw poznać naturalne środowisko tego organizmu. Jak zatem wygląda naturalne siedlisko myszy?

Myszy należą do najbardziej przystosowawczych ssaków i występują niemal w każdym zakątku Ziemi. W naturze te elastyczne środowiskowo stworzenia czują się najbezpieczniej i najprzytulniej w gnieździe lub norze. Myszy spędzają większość dnia w norach, ponieważ są zwierzętami nocnymi, co oznacza, że ich rytm okołodobowy, czyli naturalny harmonogram snu i czuwania, sprawia, że są aktywne wtedy, gdy my odpoczywamy w naszych domach.

Jak zatem sprawić, aby myszy czuły się w iwarium jak w domu? Gryzonie zazwyczaj utrzymuje się w małych, plastikowych klatkach z pełnym dnem i ściankami. W celu absorpcji odchodów oraz zapewnienia izolacji klatki wyposażone są w warstwę ściółki składającej się z rozdrobnionych kolb kukurydzy lub wiórów drzewnych. Materiał ten należy często wymieniać, aby pozostał czysty i suchy. Idealne warunki bytowe obejmują również dostęp do luźnego materiału gniazdowego, który pozwala myszom budować nory, tak jak robią to w naturze.

Mimo naszych starań, aby zapewnić im komfort, myszy mają tendencję do wędrowania. Aby zapobiec ucieczkom, na górze klatki umieszcza się metalową pokrywę. Wygodnie jest, że pokrywy są zazwyczaj wyposażone w dozownik karmy (tzw. „hopper”) oraz uchwyt na poidełko. Dodaje się również plastikową osłonę pokrywy z filtrami powietrza, aby chronić myszy przed zanieczyszczeniami z zewnątrz.

Ze względu na swoją naturę społeczną, kilka myszy może być utrzymywanych razem. Na przykład do 5 samic może komfortowo dzielić jedną klatkę. Samce mogą natomiast dzielić klatkę tylko wtedy, gdy zostaną ze sobą zapoznane w młodym wieku. Samce myszy zapoznane w wieku dorosłym będą walczyć o terytorium w klatce, co prowadzi do obrażeń i możliwej śmierci.

Badania nad myszami zazwyczaj wymagają znacznie większej liczby zwierząt, niż zmieściłaby się w jednej klatce. Duże grupy myszy utrzymuje się w iwarium, gdzie klatki ustawia się na regałach, co pozwala na przechowywanie większej liczby zwierząt na minimalnej powierzchni.

W ośrodku hodowli myszy naturalny rytm okołodobowy zwierząt jest zachowany poprzez ustawienie oświetlenia w obiekcie w 14-godzinnym cyklu światło/ciemność.

Skoro już wiemy, gdzie przebywają myszy laboratoryjne, omówmy sposób ich karmienia. W naturalnym środowisku myszy są głównie wegetarianami. Preferują węglowodany i wybiorą zboża ponad większość innych pokarmów.

W laboratorium myszy otrzymują paszę w formie peletu. Oprócz niezbędnych węglowodanów, pelet zawiera zrównoważoną ilość tłuszczów, białek, witamin i minerałów. Dokładny skład paszy może się różnić w zależności od szczepu oraz warunków eksperymentalnych. Zazwyczaj pokarm i woda są dostępne dla myszy ad libitum, co oznacza, że mają do nich dostęp w dowolnym momencie.

Następnie omówimy, jak prawidłowo obchodzić się z myszami podczas eksperymentów. Przed rozpoczęciem jakichkolwiek badań należy uzyskać zgodę na pracę z myszami od IACUC, czyli Instytucjonalnego Komitetu ds. Opieki i Wykorzystania Zwierząt. IACUC istnieje po to, aby zapewnić, że eksperymenty są przeprowadzane w najbardziej humanitarnych warunkach, jakie są możliwe.

Po uzyskaniu zgody można rozpocząć ważne badania! Większość myszarni to obiekty SPF, czyli wolne od określonych patogenów, co oznacza, że dokładano ogromnych starań, aby nie dopuścić do przedostania się czynników zakaźnych i zanieczyszczeń do obiektu.

Aby uniknąć wprowadzenia nowych patogenów (lub narażenia się na działanie patogenów eksperymentalnych), przed wejściem do obiektu zawsze należy założyć PPE, czyli osobiste środki ochrony indywidualnej. Rękawiczki są również niezbędne podczas obchodzenia się z myszami zarówno w weterynarium, jak i w laboratorium. W przypadku niektórych eksperymentów, np. tych oceniających zachowanie myszy, zwierzęta muszą najpierw przyzwyczaić się do kontaktu z ludźmi.

Myszy, które nie są przyzwyczajone do obsługi, łatwo ulegają stresowi, co może prowadzić do obrażeń operatora — ał! — lub samej myszy. Stresowane myszy wykazują również tendencję do nietypowych zachowań, takich jak zwiększona agresja, co może zaburzyć uzyskane dane.

Nawet oswojone myszy należy obchodzić się ostrożnie, aby uniknąć urazów. Aby wyjąć mysz z klatki, należy chwycić ją u nasady ogona, a następnie pozwolić zwierzęciu chwycić pręty metalowej pokrywy klatki. Aby pewniej trzymać zwierzę, należy lekko unieść jego tylną część, chwycić ogon palcem serdecznym i małym, a następnie chwycić mysz za kark, obejmując obszar barków.

W miarę nabywania wprawy może okazać się łatwiejsze najpierw chwycenie zwierzęcia za kark, a następnie zabezpieczenie ogona.

Aby monitorować myszy, klatki są etykietowane w celu wskazania, które osobniki w nich przebywają. Aby rozróżnić poszczególne zwierzęta wewnątrz klatki, badacze stosują wiele strategii, w tym dziurkowanie uszu, kolczykowanie uszu oraz znakowanie ogona.

Podczas przeprowadzania eksperymentów na myszach, takich jak te, które zaraz zobaczycie, często konieczna jest identyfikacja konkretnych osobników.

Po zapoznaniu się z podstawami hodowli myszy, przyjrzyjmy się temu, jak zasady te są modyfikowane na potrzeby protokołów laboratoryjnych.

W wielu eksperymentach wykorzystuje się zmodyfikowane klatki dla myszy do badania pamięci, zachowań opartych na nagrodzie lub preferencji węchowych. W tym doświadczeniu porównuje się zdolność myszy typu dzikiego (wildtype) lub nokautowych (knockout) do zapamiętania wyjścia z tego płytkiego wodnego labiryntu, aby ustalić, czy konkretny gen wpływa na pamięć przestrzenną.

Dietę myszy można również dostosować do warunków eksperymentu. Badacze wykorzystują zamiłowanie myszy do węglowodanów w celu pomiaru sprawności manualnej. Starsze myszy potrzebują więcej czasu na zjedzenie makaronu ze względu na związane z wiekiem pogorszenie sprawności, takie jak nieefektywne operowanie jedną łapą i upuszczanie pokarmu.

Niektóre badania wymagają podania myszy preparatów eksperymentalnych, co często odbywa się poprzez iniekcję. Trzymanie myszy za kark zapewnia swobodny dostęp do brzucha, co ułatwia podawanie preparatów eksperymentalnych poprzez iniekcję doszprytnową bezpośrednio do jamy ciała.

Właśnie obejrzeli Państwo wprowadzenie JoVE do hodowli myszy. W tym filmie omówiliśmy sposób utrzymywania i karmienia myszy w laboratorium, zasady ich ostrożnego obchodzenia (ze względu na ich dobrostan oraz Państwa bezpieczeństwo), a także różne zastosowania wymagające rzetelnej wiedzy z zakresu opieki nad myszami. Dziękujemy za uwagę!