12.8
- [Anlatıcı] Olasılığın toplama ve çarpma kuralları bireyde belli bir özelliğin ortaya çıkma şansını belirlemede kullanılır. Örneğin, gebe bir kadının aile ağacında biyotinidaz eksikliği gibi bir hastalık varsa bu kadın ile eşinin çekinik biyotinidaz eksikliği alelinin taşıyıcısı olma olasılığı, çocuklarının bu hastalığa yakalanma riskini belirler. Kadının soyağacında, erkek kardeşin hastalıktan etkilendiği, heterozigot olan ana babanın ise etkilenmediği görülüyor.
Punnet karesinde görüldüğü gibi kadın normal aleli homozigot olarak taşıyabilir veya ana ya da babasından hastalık alelini almış olabilir. Homozigot çekinik seçeneği dışta bırakılıyor, çünkü kadının taşıyıcı olabileceği iki yol var. İkisinin de olasılığı üçte bir.
Bu olasılıkların toplamı, kadının heterozigot olma riskidir, yani toplama kuralı. Buna karşılık, babada bu olasılık 120'de bir. Herhangi bir bireyin heterozigot olma olasılığı da buna eşit olduğuna göre ana baba adaylarından ikisinin de taşıyıcı olma olasılığı üçte iki ve 120'de bir ve hastalık alelini çocuklarına aktarma olasılığı dörtte birdir.
Dolayısıyla, çocuğun biyotinidaz eksikliği ile doğma olasılığı, bu olasılıkların çarpımıdır. Yaklaşık olarak %0,14, işte çarpma kuralı. Hesaplanan teorik olasılık budur.
Bununla birlikte, bazı çiftlerin bütün çocuklarında biyotinidaz eksikliği olabilir. Gözlemlenen ampirik olasılık %100'dür. Oysa çok sayıda soyağacı incelenirse bu olasılıkların eşleştiği görülür.
Bir özelliği devralma olasılığı, toplam ve ürün kuralları kullanılarak hesaplanabilir. Toplam kuralı, birbirini dışlayan olayların olasılı…
Telif hakkı © 2026 MyJoVE Corporation. Tüm hakları saklıdır.