17.7
- [Anlatıcı] Sindirimin ilk bölümü olan sefalik evrede beyin yiyecekle ilgili uyaranlara, örneğin görsel veya kokuyla ilgili bilgiye yanıt verir. Bu evrede yiyecek daha ağza alınmış değildir. Bu koşullu denetim, sindirim sistemini hazırlamak içindir ve bunu da kafa sinirlerinde nöral impulsları tetikleyerek yapar.
Bu impulslar da tükürük bezlerini harekete geçirir. Bu süreçte vagus siniri de etkinleşerek mideyi uyarır ve daha çok gastrik sıvı üretilmesini sağlar. Yiyecek yutulduktan sonra sindirim artık koşulsuz bir reflekstir ve otonom sinir sisteminin bir bölümü olan enterik sinir sisteminin denetimindedir.
Enterik sistem, düz kasların hareketlerini yönetir, bu kaslar da yiyecekleri çırpma hareketiyle sindirim kanalı boyunca, özofagustan anüse kadar iter. Gastrik evrede yiyeceklerin mideye girmesiyle mide duvarları genleşir ve şişkinlik olması halinde enterik sinir sistemindeki mekanik reseptörler bunu saptar. Diğer duyusal alıcılar olan kimyasal reseptörler ise midedeki pH değişikliklerini kaydeder.
Bu sırada yiyecek kimüse dönüşmektedir, yani yiyecek ile mide sıvılarının karışımına. Bağırsak evresinde kimüsün onikiparmak bağırsağına, yani ince bağırsağın başlangıç kısmına geçmesiyle de benzer reseptörler etkinleşir. Hem mide hem bağırsak evresinde enterik sinir sistemi reseptörlerinin etkinleşmesi sindirim hormonlarının salgılanmasıyla bağlantılıdır. Böylece sindirimde bir nöro-endokrin bağlantısı oluşur.
Sindirim, sindirim sistemini yiyecek almaya hazırlayan sefalik bir faz ile başlar. Beynimiz gıda ile ilgili görsel veya koku alma bilgilerini işlediği…
Telif Hakkı © 2026 MyJoVE Corporation. Tüm hakları saklıdır.