19.5: İşitme Duyusu

Bir ses duyduğumuzda, sinir sistemimiz ses dalgalarını (bir ortam içinde ilerleyen mekanik enerjiye ait basınç dalgaları) algılar. Dalganın frekansı perde olarak algılanırken, genlik yükseklik olarak algılanır.

Ses dalgaları dış kulak tarafından toplanır ve kulak kanalından geçerken güçlenir. Sesler dış ve orta kulak arasındaki kavşağa ulaştığında, timpanik membranı (kulak zarı) titreştirerler. Ortaya çıkan mekanik enerji, orta kulaktaki bir dizi küçük kemik olan bağlı kemikçiklerin hareket etmesini sağlar.

Kemikçikler oval pencereyi yani iç kulağın en dış kısmını titreştirirler. İç kulağın labirentinde, ses dalgası enerjisi iç kulaktaki sarmal bir yapı olan koklea'ya aktarılır ve içindeki sıvının hareket etmesini sağlar. Koklea, mekanik ses dalgalarını beyin tarafından yorumlanabilecek elektrik sinyallerine aktaran reseptörler içerir. İşitme aralığındaki sesler kokleadaki baziler membranı titreştirir ve transdüksiyon bölgesi Corti organındaki tüy hücreleri tarafından tespit edilir.

Birincil işitsel yol boyunca, sinyaller beyin sapındaki koklear çekirdeklere işitsel sinir yoluyla gönderilir. Buradan, orta beynin alt kollikulusuna ve talamusa, sonra da birincil işitsel kortekse göndedilirler. Bu yol boyunca, ses hakkında bilgi, sinyal birincil işitsel kortekse ulaştığında temel özelliklerin (perde gibi) tanımlanabileceği ve algılanabileceği şekilde korunur. Birincil işitsel korteksten, ses bilgileri daha üst düzey işleme için serebral korteksin yakın bölgelerine gönderilir ve bu Wernicke alanı gibi yapılar konuşmaları anlamak için önemlidir.

- [Anlatıcı] Bir ses duyduğumuzda sinir sistemimiz, hava moleküllerinin basınç dalgaları olan ses dalgalarını algılar. Dalga frekansı perde olarak algılanırken genlik ise gürlük olarak algılanır. Ses dalgaları dış kulak tarafından yakalanır ve kulak kanalı boyunca yükseltilir.

Dalgalar orta kulağa ulaştığında timpan zarı, yanı kulak zarını titreterek buradaki ufak kemiklerin, yani kulak kemikçiklerinin hareket etmesine sebep olurlar. Kulak kemikçikleri, iç kulaktaki sarmal yapı olan kulak salyangozunun oval penceresini titretir ve böylece içindeki sıvıyı hareket ettirir. Bu hareket, uyarıcıyı sinyale çeviren işitme kılları tarafından algılanır.

Sinyaller, işitme siniri aracılığıyla beyin sapına gönderilir ve burada bir dizi nöron aracılığıyla beyinde talamus yapısına ve akabinde birincil işitme korteksine iletilir. Bu yol boyunca sese dair bilgi korunur. Böylece sinyal, birincil işitme korteksine ulaştığında perde gibi temel özellikler tespit edilip algılanabilir.

Ses bilgisi, daha üst seviye işleme için buradan konuşmanın anlaşılmasında önemli bir bölge olan Wernicke bölgesi gibi beyin zarının yakınlardaki bölgelere gönderilir.