10.9
- [Anlatan] Kanserin genel yapısı hücrelerin kontrolsüz bölünmesinden oluşur. Bu da tümör adı verilen hücre kitlelerine yol açar. Çevresindeki dokuyu işgal edene dek tümörler iyi huylu olarak tanımlanır.
Sonrasında kötü huylu tümörlere dönüşürler. Üreme, sağlıklı hücrelerde pozitif ve negatif denetim unsurlarından oluşan karmaşık bir ağ tarafından sıkıca denetlenir. Bu unsurlar hücrelerin yalnızca gerekli oldukça bölünmesini sağlar.
Pozitif düzenleyicilerin atandığı genler aşırı faal protein üretir hâle geldiğinde onkogen adını alırlar. Bazı virüsler kendi onkogenlerini sağlıklı hücrelere yükleyerek kansere yol açar. Örneğin, SRC enziminin virüs formu hücre sinyalinde önemli rol oynayan bir moleküldür ve insanlarda bulunan türevindeki düzenleme mekanizmasına sahip değildir.
Bu mekanizmadan yoksun oluşu konak hücrenin kontrolsüz bölünmesini tetikler. Tümör bastırıcı genler onkogenlerin aksine proteinleri üremeyi negatif yönde düzenlemek üzere görevlendirir. Mutasyona uğradıklarında hücreler denetlenmeden bölünür.
İnsanlarda görülen tümörlerin %50'sinde p53 tümör bastırıcı geninin mutasyonu söz konusudur. Bu çok işlevli protein, hücre döngüsünün kontrolü ve programlı bölünme için gereklidir. Kontrolsüz hücre üremesi tümör büyümesine yol açar.
Bu da hücrenin oksijen ve besin ihtiyacını arttırır. Anjiyojenez adı verilen süreçte tümörde damar oluşumunu tetikleyen gelişme faktörleri üretirler. Tümör büyüdükçe hücreler daha çok bölünüp değişir ve hücrelerin tümörden ayrılarak vücudun faklı bölgelerine yayılma riski artar.
Kanser hücrelerinin tümörden ayrılmasına metastaz adı verilir ve bu da kanser ölümlerinin %90'ının sebebidir. Kanser tedavisinin başlıca zorluklarından biri kanserin tek bir hastalık olmamasıdır. Her kanser hastasının farklı hücre mutasyonu vardır ve her tümör farklı mutasyona uğramış hücre grupları içerir.
Kanserler, hücre bölünmesinin düzenlenmesinde rol oynayan genlerdeki mutasyonlardan kaynaklanır ve bu da sınırsız hücre proliferasyonuna yol açar. Mod…
Telif Hakkı © 2026 MyJoVE Corporation. Tüm hakları saklıdır.