X-İnaktivasyonu

- [Anlatıcı] Aynı kromozomun birden çok kopyasını taşıyan organizmalarda, örneğin iki X kromozomu olan dişilerde, erken gelişim evrelerinde bunu dengeleyici bir süreç gerekli olur. X kromozomunun inaktivasyonu denen süreçte hücredeki kromozomlardan rastgele bir tanesi aynı genin aşırı ekspresyonunu önlemek için etkisiz hale gelir. İnaktivasyona uğrayan kromozom yoğunlaşarak Barr cisimciği adındaki kompakt yapıyı oluşturur.

Bu yapı transkripsiyondan etkilenmez. Her X kromozomunun ortasına yakın bir yerde bir X inaktivasyon merkezi bulunur ve birbirini tamamlayan iki dizi içerir: Biri, başka düzenleyici dizilerin yanında RNA kodunun açılması içindir ve buna XIST ya da TSIX adı verilir. X inaktivasyonunu başlatan aktivatörler inaktivasyona uğrayacak olan kromozomda XIST transkripsiyonunu gerçekleştirir.

Böylece oluşan RNA molekülleri, içinden çıktıkları XIST kromozomunun yüzeyini kaplar. Bu adımdan sonra gerçekleşen karmaşık olaylarda proteinlere eşleme yapılır, DNA yeniden şekillenir ve Barr cisimciği oluşur. TSIX, aktif kromozomdan anti-anlam doğrultusunda XIST'e transkripte edilir ve tamamlayıcı bağlamayla XIST aktivitesini bastıracak şekilde etki gösterir.

Barr cisimciği halinde i