1) WSTĘP
Proprioceptory to neurony wykrywające pozycję stawu, kierunek, prędkość oraz rozciąganie mięśni. Propriocepcja jest wyjątkową modalnością sensoryczną, ponieważ proprioceptory są interoceptorami i wyczuwają bodźce wewnątrz organizmu, a nie ze świata zewnętrznego.
W układzie kręgowców wydaje się, że wiele receptorów stawowych i napięciowych nie jest niezbędnych do wykrywania ogólnych informacji proprioceptywnych. Badania z wykorzystaniem ablacji, wibracji oraz znieczuleń wykazały, że receptory pierścieniowospiralne i kwiatowe (zakończenia nerwów czuciowych) na włóknach mięśniowych są dwiema kluczowymi grupami receptorów niezbędnymi dla propriocepcji (Burgess et al. w przeglądzie z 1982 r.). Należy jednak zauważyć, że inne receptory, takie jak te znajdujące się w stawach, gromadzą nadmiarowe informacje, które służą do precyzyjnej kontroli ruchów. Stawonogi, podobnie jak kręgowce, posiadają członowane wyrostki. W związku z tym nie jest zaskakujące, że proprioceptory opisane dla kręgowców mają swoje odpowiedniki w kończynach i stawach stawonogów.
Anatomiczna budowa organów chordotonalnych u krabów umożliwia analizę każdego pojedynczego neuronu w zależności od pełnionej funkcji. Ponadto można badać kwestie rozwojowe w miarę wzrostu zwierzęcia lub podczas regeneracji kończyny (Cooper and Govind, 191; Hartman and Cooper, 193). Niektóre stawowe organy chordotonalne u krabów zawierają setki pierwotnych neuronów sensorycznych (Cooper, 208), które monitorują aspekty związane z frakcjonowaniem zakresu ruchów i pozycji stawu. Mniej złożonym systemem proprioceptywnym monitorującym ruchy i pozycje stawów są organy receptorowe mięśniowe (MROs) w odwłoku raków (Eckert, 1961a,b; McCarthy and MacMillan, 1995). Mechanoreceptory w MROs odwłoka raków przekształcają bodziec rozciągania w zakończeniach sensorycznych, osadzonych w mięśniu, w stopniowany potencjał receptorowy. Gdy potencjał przekroczy próg, u podstawy aksonu powstaje potencjał czynnościowy. Jest to zjawisko definiowane i znane w neurobiologii jako „miejsce inicjacji kolca”. W tym systemie ciało komórki znajduje się w bliskim sąsiedztwie monitorowanego mięśnia. W tym systemie sensorycznym istnieją dwa odrębne typy receptorów rozciągania: receptor wolno adaptujący się oraz szybko adaptujący się. Aktywność ta zależy od siły rozciągania mechanicznego. System MRO u raków jest analogiczny do wrzecion mięśniowych wewnątrzbrzuśnych u ssaków, a mięśnie te posiadają również kontrolę eferentną w celu utrzymania ich napięcia, co jest charakterystyczne dla mięśni wewnątrzbrzuśnych u ssaków.
Neurony sensoryczne wrzecionek mięśniowych u ssaków są trudne do badania elektrofizjologicznie ze względu na niewielki rozmiar zakończeń sensorycznych. Trudno jest również śledzić lokalizację ciał komórkowych w zwoju korzeniowym tylnym aż do ich zakończeń obwodowych. W porównaniu z nimi neurony MRO u raków są łatwo dostępne dla elektrod zewnątrzkomórkowych i wewnątrzkomórkowych podczas długotrwałych rejestracji. Ciała komórkowe neuronów sensorycznych MRO są stosunkowo duże (50-10 μm średnicy). Neurony sensoryczne służyły również jako model do badania funkcjonowania kanałów „aktywowanych rozciąganiem” w neuronach, przepływu jonowego, rozmieszczenia kanałów oraz gęstości neuronów sensorycznych (Brown et al., 1978; Edwards et al., 1981; Erxleben, 1989; Hunt et al., 1978; Purali and Rydqvist, 192; Rydqvist and Purali, 191; Rydqvist and Swerup, 191; Cooper et al., 203). Integracja sygnałów sensorycznych z MRO w jednym segmencie może wpływać na inne sąsiednie segmenty (Eckert, 1961a,b). Istnieje kilka doniesień na temat modulacji sygnałów sensorycznych z MRO (Pasztor and Macmillan, 190; Cooper et al., 203). Modulacja obwodów neuronalnych jest obszernym polem dla przyszłych badań z zakresu nauk podstawowych, a niniejsza preparatyka może posłużyć jako podstawa dla przyszłych zastosowań u ssaków, potencjalnie w rdzeniach kręgowych kręgowców (Rossignol et al., 201, 202; Donnelan, 209)
1.1) Efekty uczenia się
W tym doświadczeniu laboratoryjnym przeprowadzona zostanie sekcja odwłoka raków, a uczestnicy zapoznają się z anatomią i fizjologią organu MRO. Omówione zostaną metody monitorowania aktywności neuronalnej za pomocą rejestracji zewnątrzkomórkowej oraz obsługa standardowego sprzętu elektrofizjologicznego. Uzyskane dane, oparte na zastosowanej stymulacji sensorycznej, zostaną przedstawione na wykresach i zinterpretowane. Stymulacja sensoryczna będzie obejmować zarówno pozycje statyczne, jak i dynamiczne ruchy monitorowanego segmentu. Poruszono zostanie kwestia propriocepcji w tym układzie sensorycznym oraz jej znaczenie. W serii eksperymentów zaobserwowana zostanie adaptacja sensoryczna. Studenci omówią znaczenie oraz potencjalny mechanizm leżący u podstaw adaptacji sensorycznej.
2) METODY
2.1) Materiały
- Klatka Faradaya
- Mikromanipulator
- Elektroda ssąca
- Mikroskop sekcyjny
- Oświetlacz o wysokim natężeniu (źródło światła)
- Platforma mikroskopu
- Wzmacniacz różnicowy AC/DC (A-M Systems Inc. Model 30)
- PowerLab 26T (AD Instruments)
- Przedwzmacniacz głowicowy
- LabChart 7 (ADI Instruments, Colorado Springs, CO, USA)
- Sól fizjologiczna dla raka (mM: 205 NaCl; 5.3 KCl; 13.5 CaCl2.2H2O; 2.45 MgCl2.6H2O; 5 HEPES dostrojone do pH 7.4)
- Błękit metylenowy: sporządzony w soli fizjologicznej dla raka o stężeniu 0.25%
- Szalki powlekane Sylgardem (Dow Corning, SYLGARD 184 silicone elastomer kit; Dow Corning Corporation, Midland, MI. USA)
- Narzędzia sekcyjne
- Szpile entomologiczne
2.2) Przygotowanie

Rysunek 1: Konfiguracja sprzętu
- Przygotuj klatkę Faradaya. Mikroskop, iluminator o wysokiej intensywności, mikromanipulator oraz kąpiel solowa zostaną umieszczone wewnątrz klatki (Klatkę Faradaya stosuje się w celu zablokowania zewnętrznych pól elektrycznych, które mogłyby zakłócać rejestrację elektryczną).
- Ustaw mikroskop w pozycji, w której znajduje się nad stolikiem mikroskopowym.
- Umieść iluminator o wysokiej intensywności w dogodnej pozycji.
- Przygotuj kąpiel solną, używając soli dla raków w naczyniu Sylgard, i umieść ją pod mikroskopem (to tutaj zostanie umieszczony wypreparowany odwłok raka).
- Ustaw mikromanipulator w taki sposób, aby elektroda ssąca miała łatwy dostęp do kąpieli solnej.
- Naciągnąć sól fizjologiczną, aż znajdzie się ona w kontakcie ze srebrnym drutem wewnątrz elektrody ssącej. Umieścić drugi drut po stronie przeciętej elektrody ssącej blisko jej końcówki, tak aby oba druty miały kontakt z kąpielą z soli fizjologicznej.
- Podłącz wzmacniacz różnicowy AC/DC (amplifier) do systemu PowerLab 26T. Zrób to, podłączając odpowiedni kabel z wejścia 1 (Input 1) w PowerLab 26T do wyjścia we wzmacniaczu.
- Ustawienia elementów sterujących wzmacniacza powinny zostać skonfigurowane w następujący sposób:
- Wysokoprzepustowy — DC
- Filtr notch – WYŁ.
- Filtr dolnoprzepustowy – 20 kHz
- Kompensacja pojemności – przeciwnie do ruchu wskazówek zegara
- pokrętło precyzyjnej i grubej regulacji przesunięcia DC (DC Offset) – przeciwnie do ruchu wskazówek zegara
- Przesunięcie stałoprądowe (+OFF-)- WYŁ.
- Pokręcio wzmocnienia – 50
- Wejście (DIFF MONO GND)- DIFF
- TRYB (STIM-GATE-REC)- REC
- ΩTEST- WYŁ.
- Podłącz głowicę do wejścia „input-probe” wzmacniacza.
- Podłącz przewody elektryczne z elektrody ssącej do wzmacniacza przedwzmacniaczowego (head stage). Przewody powinny zostać podłączone w następujący sposób: czerwony (dodatni) w lewym górnym rogu, zielony (masa) w środku oraz czarny (ujemny) na dole. Jest to przedstawione na Rysunku 2. Przewód masy można po prostu umieścić w kąpieli solnej.

Rysunek 2: Konfiguracja głowicy
- Teraz podłącz kabel USB z PowerLab 26T do laptopa. Przed uruchomieniem programu LabChart7 na komputerze upewnij się, że zarówno wzmacniacz, jak i PowerLab 26T są podłączone do zasilania i włączone.
- Otwórz program LabChart7.
- Pojawi się okno powitalne LabChart Welcome Center. Należy je zamknąć.
- Kliknij Konfiguracja
- Kliknij ustawienia kanałów. Zmień liczbę kanałów na 1 (lewy dolny róg okna) i zatwierdź przyciskiem OK.
- W lewym górnym rogu wykresu ustaw liczbę cykli na sekundę na około 2k. Ustaw napięcie (oś y) na około 50 lub 20 mV.
- Kliknij Kanał 1 po prawej stronie wykresu. Kliknij Wzmacniacz wejściowy (Input Amplifier). Upewnij się, że zaznaczone są następujące ustawienia: niesymetryczny (single-ended), sprzężenie AC (ac coupled), odwrócenie (invert – odwraca sygnał, jeśli jest to konieczne) oraz filtr antyaliasingowy (anti-alias).
- Aby rozpocząć nagrywanie, naciśnij start.
2.3) Disekcja
- Rak (Procamarus clarkii) o długości ciała od 6 do 10 cm powinny zostać uprzednio umieszczone na lodzie w celu znieczulenia zwierzęcia przed rozpoczęciem sekcji.
- Przytrzymaj znieczulonego raka jedną ręką za fragment ciała za szczypcami. Szybko wykonaj nacięcia od oczodołów do środka głowy po obu stronach, a następnie odetnij głowę raka (Uwaga: krew z preparatu po wyschnięciu staje się lepka, dlatego należy umyć narzędzia po zakończeniu pracy).

Rysunek 3: Dekapitacja raków
- Po odcięciu głowy raków należy wykonać cięcie między klatką piersiową a odwłokiem (ogonem) po stronie brzusznej. Oddzielenie odwłoka od klatki piersiowej powinno być łatwe. Uwaga: w przypadku osobników samców należy odciąć stylety (męskie narządy rozrodcze) przed oddzieleniem odwłoka od klatki piersiowej (przedstawiono poniżej na rysunku 4A).

Rysunek 4: Izolacja jamy brzusznej
- Wprowadź jedno ramię nożyczek do wnętrza jamy brzusznej i, kierując końcówki nożyczek w stronę przeciwną do preparatu, wykonaj cięcie wzdłuż krawędzi bocznej. Powtórz czynność po przeciwnej stronie.

Rysunek 5: Podłużna sekcja brzucha
- Używając tylnego końca pęsety (#3), odsuń mięśnie oraz przewód pokarmowy od strony grzbietowej preparatu. Należy uważać, aby nie naciskać na mięśnie.
- Przetnij ostatnie żebro (od strony bocznej do bocznej), aby usunąć stronę brzuszną ogona.

Rysunek 6: Usunięcie brzusznej części odwłoka
- Przenieś preparat do soli fizjologicznej dla skorupiaków (modyfikowany roztwór Van Harvelda).
- Podczas oglądania preparatu pod mikroskopem, głęboki mięsień prostownik przyśrodkowy (DEM) można zidentyfikować po włóknach skręconych w kształt helisy, natomiast można wyróżnić głębokie mięśnie prostowniki boczne o włóknach liniowych (patrz Ryciny 1 w dodatku) & 2). Umieść dwa piny w obszarze pośrodkowym w dystalnej części brzucha, pomiędzy mięśniami DEM na pierwszym i drugim żebru (rycina 7).

Rysunek 7: Zabezpieczenie preparatu do rejestracji nerwu zawierającego czuciowy nerw MRO.
- Wiązki nerwowe, z których dokonywane będą pomiary, biegną wzdłuż krawędzi bocznej obok kutykuli (Rycina 7). (W celu zlokalizowania nerwu poprzez jego ruch może być konieczne dmuchnięcie na preparat lub dodanie soli fizjologicznej do kąpieli za pomocą pipety zakraplacza).
Uwaga:
Każdy segment brzuszny posiada dwa zestawy szybko i wolno adaptujących się MRO w prawym i lewym hemisegmencie. Powiązane z nimi pęczki nerwowe biegną wzdłuż krawędzi bocznej obok kutykuli. Jest to pęczek nerwowy, z którego będzie przeprowadzany pomiar. MRO nie będą widoczne, ponieważ znajdują się pod mięśniami DEL1 i 2 (Rysunki 1 i 2 w dodatku). Rysunek 8 przedstawia przegląd niezbędnych preparacji w celu wyizolowania odwłoka.

Rycina 8: Przegląd ogólnej sekcji w celu wyizolowania odwłosa. A, B i C przedstawiają kolejne etapy sekcji raka.
3) WYNIKI
3.1) Rejestracja
Uogólnione odpowiedzi uzyskane z wolno i szybko adaptujących się MRO podczas rozciągania oraz utrzymywania rozciągnięcia przedstawiono na Rysunku 9. W tym ćwiczeniu rejestracja będzie prowadzona z obu MRO jednocześnie, ponieważ ich aksony znajdują się w tym samym pęczku nerwowym.

Rycina 9: Rak posiada dwa typy neuronów w MRO: fazowe, unerwione przez szybkie aksony ruchowe, oraz toniczne, unerwione przez wolne aksony ruchowe. (a) Po pobudzeniu receptora tonicznego następuje jego powolna adaptacja do bodźca, a receptor kontynuuje stały wzorzec generowania potencjałów czynnościowych. (b) Po pobudzeniu receptora fazowego następuje jego szybka adaptacja do bodźca i generowany jest jedynie krótki wzorzec potencjałów czynnościowych.
Rejestracja jest prowadzona z całego nerwu, który zawiera neurony ruchowe i czuciowe (Rycina 10). Jednakże wykryte zostaną jedynie neurony czuciowe, ponieważ droga ruchowa została odcięta od brzusznego sznura nerwowego zwierzęcia.

Rycina 10: Wiązka nerwowa, która ma zostać wciągnięta do elektrody rejestrującej. (A) Wolny nerw ukazany w pozycji pływającej nad rozciętym odwłokiem. (B) Obrys wiązki nerwowej oraz plastikowej elektrody ssącej znajdującej się w pobliżu nerwu. (C) Nerw segmentowy wciągnięty do elektrody ssącej, zaznaczonej kolorem niebieskim.
Można teraz przystąpić do rejestracji odpowiedzi elektrycznych z MRO.
- Umieść preparat pod stereomikroskopem i przygotuj zestaw do rejestracji.
- Uziem elektrycznie kąpiel, umieszczając w niej przewód uziemiający z chlorkiem srebra, a drugi koniec łącząc z wspólnym uziemieniem. Uwaga: Czasami może to powodować zakłócenia elektryczne podczas rejestracji. Jeśli tak się stanie, nie uziemiaj kąpieli.
- Użyj mikroskopu, aby zlokalizować nerw, z którego ma być prowadzona rejestracja.
Uwaga: Szukaj segmentu z najlepiej dostępnym nerwem. Nerw jest biały i można go dostrzec, rozpylając solę fizjologiczną wokół niego za pomocą pipety lub delikatnie dmuchając na preparat. Powoduje to poruszanie się nerwu, co ułatwia jego identyfikację.
- Po zidentyfikowaniu nerwu umieść elektrodę ssącą z mikromanipulatora bezpośrednio nad nerwem (Rysunek 10).
- Delikatnie pociągnij za strzykawkę, aby wciągnąć nerw do elektrody (pod mikroskopem można zaobserwować wciąganie nerwu do elektrody).
- Naciśnij przycisk start w programie Labscope7.
- Używając pęsety, delikatnie poruszaj ogonem raka w górę i w dół pod kątami od 180° do 45° i 90°. Zwróć uwagę na różnice w zapisach dla każdego z tych kątów. (Podczas zmiany kąta upewnij się, że zaznaczasz zmiany kąta wraz z odpowiednią aktywnością neuronalną na ekranie. Można to zrobić za pomocą znacznika komentarzy w oprogramowaniu).
- Zapisz odpowiedzi ruchowe na różne statyczne pozycje w poniższej tabeli.
- Utrzymaj ogon raka pod kątem 45° przez piętnaście sekund.
- Naciśnij stop na ekranie LabChart7. Zapisz liczbę potencjałów czynnościowych, które wystąpiły w ciągu ostatniej zarejestrowanej sekundy.
- Utrzymaj ogon raka pod kątem 45° przez jedną minutę.
- Naciśnij stop na ekranie LabChart7. Zapisz liczbę potencjałów czynnościowych, które wystąpiły w ciągu ostatniej zarejestrowanej sekundy.
Wyjaśnienie: Ekran Lab Chart przedstawia ruchomy wykres, w którym oś y to miliWolty, a oś x to sekundy. Mierzy on, ile potencjałów czynnościowych występuje w określonym czasie. Mierzy również amplitudę w woltach każdego potencjału czynnościowego lub potencjału polowego zewnątrzkomórkowego. Amplituda jest miarą względną, która pozwala określić, czy obecne są potencjały czynnościowe o różnej wielkości w zapisie zewnątrzkomórkowym. Potencjał czynnościowy zarejestrowany jako potencjał polowy zewnątrzkomórkowy nazywany jest „kolcem” (spike). Im dalej od nerwu, tym mniejszy będzie kolce. Im słabsze dopasowanie elektrody ssącej, tym mniejszy będzie kolce, ponieważ prąd ucieka z powodu niskiej rezystancji uszczelnienia wokół pęczka nerwowego i otworu elektrody ssącej.
Wykres 1:
| Kąt(°) | Liczba potencjałów czynnościowych w ciągu 1 sekundy po upływie 3 sekund | Liczba potencjałów czynnościowych w ciągu 1 sekundy po 10 sekundach |
| 180° (płaski) | | |
| | | |
| 45° | | |
| | | |
| 90° | | |
| | | |
Podczas przeprowadzania tych eksperymentów należy zastanowić się nad następującymi kwestiami: Czy istnieje schemat i spójna reakcja na ruchy wyprostu i zgięcia stawu? Jakie reakcje są wywoływane przez przypinanie lub utrzymywanie telsonu w różnych stałych pozycjach? Czy reakcja ta jest powtarzalna?
Starannie zanotuj rodzaje zaobserwowanych odpowiedzi. Po upewnieniu się, że obserwacje są wystarczające, utrwal wyniki tej aktywności, zapisując pliki danych. Po uzyskaniu satysfakcjonujących wyników obserwacji w segmencie 3, przejdź do dalszych pomiarów z nerwów w segmentach 4 lub 5 lub po przeciwnej stronie segmentu 3, aby obserwować aktywność.
Można chcieć ustalić, czy neuromodulatory (oktopamina, serotonina i proktolina), inne związki lub zmieniony skład jonowy soli fizjologicznej wywołują odpowiedzi odmienne od tych uzyskanych w zdefiniowanej soli fizjologicznej.
3.2) Barwienie błękitem metylowym
Można wypreparować mięsień (zob. załącznik), aby obejrzeć MRO za pomocą techniki barwienia. Należy wziąć preparat i odlać sól fizjologiczną dla raków. Do preparatu należy wlać około 5 mL roztworu błękitu metylenowego i delikatnie kołysać naczyniem przez kilka minut. Następnie nadmiar błękitu metylenowego należy wylać do pojemnika na odpady i zalać preparat świeżą solą fizjologiczną. Teraz należy umieścić naczynie pod mikroskopem i rozpocząć preparowanie mięśnia, aby obejrzeć MRO. Należy przeciąć segment wzdłuż żebra (bocznie od płaszczyzny pośrodkowej), wsuwając jedną część nożyczek pod mięsień i podciągając je w górę podczas cięcia wzdłuż mięśnia. Po przecięciu mięśni DEL 1 i 2 należy odchylić mięsień, co powinno odsłonić cienką warstwę mięśniową (SEM). MRO to dwa ostatnie włókna przyśrodkowe biegnące równolegle do mięśnia spiralnego (Rycina 1).

Rycina 1: Schemat segmentu brzusznego przedstawia grupy mięśniowe (A), a preparat barwiony błękitem metylenowym (B) pomaga wyznaczyć grupy mięśniowe w preparacie nienaruszonym. Obszar zaznaczony w A przedstawiono w B w powiększeniu. W B grupy mięśniowe DEL1 i 2 nie zostały usunięte, w przeciwieństwie do dolnej części schematu przedstawionego w A.
W ramach ćwiczeń dla studentów można poprosić ich o odpowiedź na następujące pytania:
- Czym jest receptor interoceptywny?
- Jaki jest związek między receptorami interoceptywnymi a proprioceptorami?
- Wyjaśnij zjawisko adaptacji sensorycznej i w jaki sposób może ono odnosić się do niniejszego laboratorium.
- Czym jest frakcjonowanie zakresu? Co umożliwia ono ośrodkowemu układowi nerwowemu?
- Czy rejestrowany przez Ciebie neuron jest neuronem typu fazowego czy tonicznego? Dlaczego?
(Podpowiedź: Jaką aktywność neuronów ruchowych postulowałbyś w odniesieniu do aktywności neuronów sensorycznych u nienaruszonego zwierzęcia?)
- Na osobnej kartce papieru narysuj wykres zależności kąta odgięcia ogona raka od częstotliwości potencjałów czynnościowych (AP).
- Wyjaśnij wszelkie trendy, które zaobserwowałeś na wykresie.