1. Izolacja mikrogleju z prawidłowego OUN
Izolację mikrogleju przeprowadzono zgodnie z wcześniej opisaną procedurą z wprowadzonymi modyfikacjami3.
- Przygotować instrumenty do sekcji i perfuzji: nożyczki, pęsetę, strzykawkę 10 ml z igłą 27g, homogenizator Dounce 15 ml (teflonowo-szklany), nylonowe sito do komórek 40 μm, roztwory Percoll 40% i 70%, 1X PBS.
- Uśmiercić myszy poprzez szybką asfiksję (pozbawienie tlenu) w komorze z CO2 i natychmiast przenieść je na stół laboratoryjny w celu przeprowadzenia manipulacji chirurgicznych i perfuzji.
- Przeprowadzić manipulacje chirurgiczne (używając nożyczek, pęsety oraz 70% etanolu jako środka antyseptycznego): otworzyć jamę otrzewną, przeciąć przeponę, otworzyć jamę klatki piersiowej i naciąć prawy przedsionek nożyczkami.
- Przeprowadzić całociałową perfuzję wewnątrzsercową, wprowadzając strzykawkę 10 ml do lewej komory i przykładając nacisk. Przepuścić 8-10 ml 1X PBS przez układ krwionośny w powolnym i stałym tempie.
- Powtórzyć kroki 1.2-1.4 dla wszystkich myszy w grupie (zazwyczaj 5-10 myszy). Po perfuzji trzymać mysz na lodzie do czasu perfuzji wszystkich osobników.
- Po perfuzji wszystkich myszy wypreparować mózgi i rdzenie kręgowe. (Opcjonalnie: aby zbadać ekspresję miRNA w różnych obszarach mózgu, wypreparować konkretne obszary, takie jak móżdżek, hipokamp itp. dla grupy 5-10 myszy i połączyć je w celu homogenizacji).
- Zhomogenizować mózgi i rdzenie kręgowe za pomocą homogenizatora Dounce 15 ml. Umieścić jeden mózg i jeden rdzeń kręgowy w homogenizatorze i dodać 5 ml 1X PBS. Wykonać 10-20 delikatnych uderzeń; przepuścić homogenat przez sito do komórek do probówki stożkowej 50 ml i wirować przy 2000 rpm w dużej wirówce przez 5-7 minut.
- Odlać supernatant, resuspendować homogenat mózgu/rdzenia kręgowego od 2-3 myszy w 5-7 ml 70% Percoll i nałożyć warstwę 7 ml 40% Percoll. Wirować przy 2000 rpm (bez hamowania!) przez 30 minut.
- Usunąć uszkodzone komórki/szczątki mieliny znajdujące się nad warstwą 70% i zebrać komórki mononuklearne z granicy faz 40%/70%. Rozcieńczyć zebrane komórki co najmniej w stosunku 1:1 przy użyciu 1X PBS i wirować przy 2000 rpm przez 5-7 minut. Resuspendować komórki w 0,5 ml PBS i przenieść je do probówki eppendorfa 1,7 ml. Typowa wydajność to ~500 x 103 komórek mononuklearnych na mysz, co dla preparatu z mózgów i rdzeni kręgowych 2-3 myszy daje liczbę komórek mikrogleju ~1x106 w 0,5 ml.
2. Kontrola czystości mikrogleju za pomocą cytometrii przepływowej
Barwienie przeciwciałami przeprowadzono zgodnie z wcześniej opisaną procedurą z wprowadzonymi modyfikacjami7,8.
- Przygotować bufor do FACS (1X PBS z 2% FBS), przeciwciała blokujące FcR, przeciwciała anti-CD11b-PE oraz anti-CD45-APC-Cy7, a także 1% paraformaldehyd w PBS.
- Odobrać 50 μl komórek z kroku 1.9, przenieść je do nowej probówki Eppendorf 1,7 ml i dodać 350 μl buforu FACS.
- Dodać 5-10 μl przeciwciał anti-FcR i inkubować przez 10-15 minut w lodzie.
- Podzielić komórki do dwóch probówek Eppendorf. Do jednej probówki dodać 1 μl przeciwciał anti-CD11b-PE oraz 2 μl przeciwciał anti-CD45-APC-Cy7 i inkubować przez 10-15 minut w lodzie. Druga probówka posłuży jako kontrola negatywna dla barwienia przeciwciałami. Po inkubacji z przeciwciałami dodać 1 ml buforu FACS do obu probówek i wirować w małej wirówce przy 5400 rpm przez 5 min. Po wirowaniu utrwalić komórki, resuspendując je w 400 μl 1% paraformaldehydu w PBS i mieszając na wortexie.
- Przeprowadzić analizę cytometrii przepływowej na cytometrze przepływowym (LSR II, BD Biosciences), używając kulek kompensacyjnych BD compubeads (BD Biosciences) do kontroli kompensacji, zgodnie z opisem8. Przykłady prawidłowych i nieprawidłowych preparatów przedstawiono na Rys. 1a, b.
3. Izolacja mikrogleju i makrofagów obwodowych z zapalonego OUN w mysim modelu neurozapalenia
Eksperymentalne autoimmunologiczne zapalenie mózgu i rdzenia (EAE) indukowano zgodnie z opisem przedstawionym w naszej wcześniejszej pracy7; sortowanie FACS przeprowadzono w sposób zbliżony do opublikowanego protokołu8.
- Indukuj EAE poprzez podskórne uodpornienie grupy 5-10 myszy C57BL/6 w wieku 8-12 tygodni dawką 150 mg peptydu MOG35-55 w 4 mg/ml kompletnego adjuwantu Freunda (CFA). Toksynę krztuścową należy podawać d.o. (150 ng/mysz) w dniu zero oraz w drugim dniu po uodpornieniu. Myszy obserwuje się pod kątem objawów choroby począwszy od 10. dnia po uodpornieniu, a nasilenie choroby ocenia się w skali numerycznej od 0 do 5 w następujący sposób: 0) brak choroby; 1) słabość ogona lub chwiejny chód; 2) niedowład kończyn tylnych; 3) paraliż kończyn tylnych; 4) paraliż kończyn tylnych i przednich; oraz 5) śmierć lub eutanazja z przyczyn humanitarnych. Do eksperymentu wykorzystuje się myszy w szczycie choroby (21. dzień po uodpornieniu), przy typowej ocenie nasilenia choroby w zakresie od 1,5 do 2,5.
- Wyizoluj komórki mononuklearne z OUN grupy 5-10 myszy zgodnie z krokami 1.1-1.4 i zabarw komórki przeciwciałami anty-CD11b oraz anty-CD45 zgodnie z krokami 2.1-2.4. W kroku 2.4 nie utrwalaj komórek, lecz resuspenduj je w 400 μl 1X PBS zamiast 1% paraformaldehydu.
- Sortowanie komórek przeprowadza się za pomocą FACSAria dla populacji mikrogleju CD11b+CD45low oraz komórek CD11b+CD45hi (~80% z nich to makrofagi obwodowe, a ~20% to aktywowany mikroglej3; w dalszej części będziemy określać te komórki mianem „makrofagów”). Do zbierania próbek należy używać probótek eppendorfowskich o pojemności 1,7 ml. Do probótek z próbkami należy dodać 300 μl 1X PBS z 10% FBS, aby zapobiec uszkodzeniu sortowanych komórek. Przykłady trzech populacji mikrogleju, makrofagów i limfocytów przedstawiono na Rys. 2a, a odpowiednie ustawienia bram sortowania na Rys. 2b. Typowa czystość sortowania wynosiła 98-100%, co określono poprzez ponowną analizę sortowanych populacji mikrogleju (Rys. 2c) i makrofagów (Rys. 2d). Typowa wydajność wynosi 20-50 x103 dla mikrogleju i 50-100 x103 dla makrofagów wyizolowanych z grupy pięciu myszy.
4. Izolacja RNA
RNA zostanie wyizolowane przy użyciu zestawu mirVana zgodnie z instrukcjami producenta z wprowadzonymi modyfikacjami.
- Wirować mikroglej z normalnego OUN z kroku 1.9 lub wyselekcjonowane podzbiory mikrogleju i makrofagów z kroku 3.3 w probówkach Eppendorf 1,7 ml przy 5400 rpm przez 5-7 minut w małej wirówce, ostrożnie odrzucić nadsącz i zamrozić pellety komórkowe na suchem lodzie. Przejść do kroku 4.2 lub przenieść zamrożone pellety komórkowe do temperatury -70 °C, gdzie mogą być przechowywane przez 2-3 miesiące.
- Przenieść zamrożone pellety komórkowe na zwykły lód w celu rozmrożenia. Dodać 300 μl Buforu Lizującego z zestawu mirVana i delikatnie wymieszać, pipetując 5-7 razy.
- Dodać 30 μl Dodatku do Homogenatu z zestawu mirVana, mieszać na wstrząsarku vorex przez 30 sekund, przechowywać na lodzie przez 10 minut.
- Dodać 300 μl kwas fenol:chloroform z zestawu mirVana, mieszać na wstrząsarku vortex przez 30 sekund, wirować przez 5 min przy 10 000 rpm w małej wirówce.
- Ostrożnie pobrać górną fazę wodną (300 μl) i przenieść do drugiej probówki Eppendorf 1,7 ml, wymieszać z 375 μl 100% etanolu, przenieść do wkładu filtrującego z zestawu mirVana i wirować przez 1 min przy 10 000 rpm.
- Odrzucić filtrat, dodać 700 μl Roztworu Przepłukującego I z zestawu mirVana i wirować przez 1 min przy 10 000 rpm.
- Przepłukać dwukrotnie 500 μl Roztworem Przepłukującym II z zestawu mirVana, a następnie eluować RNA z wkładu za pomocą 60 μl uprzednio podgrzanej wody wolnej od nukleaz.
- Ilość i jakość RNA ocenia się za pomocą spektrofotometru Nanodrop. Stężenie RNA powinno wynosić od 5 do 20 ng/ml, a stosunek OD λ260/ λ280 powinien mieścić się w zakresie 1,7-2,0. Jeśli stężenie RNA jest niższe niż 3 ng/ml, a OD 260λ/280λ jest niższe niż 1,6, próbki są odrzucane. Próbki RNA można przechowywać w temperaturze -70 °C przez 6-12 miesięcy.
- W celu dalszej oceny jakości RNA próbki są analizowane za pomocą elektroforezy żelowej w 15% żelu TBE-Urea (Life Technologies). Typowe przykłady preparatów RNA dobrej i złej jakości przedstawiono odpowiednio na Rys. 3a i Rys. 3b.
5. Detekcja miRNA w mikrogleju i makrofagach
W celu analizy ekspresji miRNA przeprowadzane są analizy ilościowej odwrotnej transkrypcji i PCR w czasie rzeczywistym (qRT-PCR) z wykorzystaniem testów TaqMan z primerami i sondami fluorescencyjnymi dla konkretnych, badanych mikroRNA oraz jednego z powszechnie eksponowanych krótkich RNA (np. snoRNA-55, snoRNA-135 lub U6) w celu normalizacji. Primery i sondy fluorescencyjne dla konkretnych zestawów ludzkich lub mysich miRNA można nabyć od Life Technologies Inc. W tym przykładzie jako badane miRNA wykorzystamy miR-124, a do normalizacji snoRNA-55.
- Przeprowadź reakcję odwrotnej transkrypcji w celu otrzymania cDNA z próbek RNA, używając zestawu do odwrotnej transkrypcji TaqMan:
| Składnik | Objętość (μl) na próbkę |
| 5x Primer RT | 1.00 |
| Próbka RNA | 1.67 |
| Mieszanina enzymu RT | |
| dNTPs 25 mM każdy (łącznie 100 mM) | 0.050 |
| MultiScribe Reverse Transcriptase) | 0.333 |
| 10X Bufor RT | 0.500 |
| AB RNase Inhibitor | 0.063 |
| Woda wolna od nukleaz | 1.388 |
| Suma | 5.00 |
Rozcieńcz próbki RNA do stężenia 3 ng/μl. Przygotuj mieszaninę enzymu RT, odmień 3,33 μL do probówek PCR i dodaj 1,67 μl próbki RNA. Inkubuj w termocyklerze (BioRad) w temperaturze 16 °C przez 30 min, 42 °C przez 30 min, 85 °C przez 5 min, a następnie ustaw podtrzymanie temperatury 4° C.
- Przeprowadź reakcję PCR w czasie rzeczywistym z użyciem mieszaniny TaqMan PCR mix:
| Składnik | Objętość (μl) na próbkę |
| Produkt RT | 1.0 |
| 2X TaqMan Master Mix | 5.0 |
| 5X Sonda | 2.0 |
| Woda wolna od nukleaz | 2.0 |
| Suma | 10.0 |
Do każdej reakcji należy użyć przezroczystej optycznej płytki reakcyjnej z 384 dołkami (Life Technologies) oraz urządzenia do PCR w czasie rzeczywistym AB 7900 HT. Warunki cykliczne: 95 °C przez 10 min, [95 °C przez 5 sec, 60 °C przez 60 sec] x 40 cykli.
- Typowe krzywe dla ilości swoistych produktów PCR znakowanych fluorescencyjnie (osie y) dla snoRNA-55 i miR-124 w próbkach RNA (każda próbka w duplikacie) wyizolowanych z mikrogleju i makrofagów pochodzących z szpiku kostnego (BMDMs) w funkcji liczby cykli (osie x) przedstawiono na Rys. 4a, b.
6. Normalizacja i analiza danych
Poziomy względnej ekspresji analizowanego miRNA (miR-124) oblicza się metodą ΔΔCT, zgodnie z wcześniejszymi opisami7,9, wykorzystując snoRNA-55 do normalizacji początkowej ilości RNA.
- Przykład obliczenia względnego poziomu ekspresji miR-124 dla mikrogleju i BMDM przedstawiono w Tabeli I.
- W pierwszym kroku, na podstawie krzywych qRT-PCR, wyznacza się wartości Ct dla snoRNA-55 i miR-124 dla mikrogleju oraz BMDM (Rys. 4; Tabela I, kolumny: snoRNA-55 oraz miR-124).
- W drugim kroku oblicza się wartości ΔCt dla każdego duplikatu każdej próbki poprzez odjęcie Ct dla snoRNA-55 (normalizacja) od Ct dla miR-124 (doświadczenie) (Tabela I, kolumny: Ct (Norm), Ct(Exp) oraz ΔCt).
- W trzecim kroku oblicza się wartości ΔΔCt poprzez odjęcie ΔCt próbki referencyjnej (ΔCt(Ref)) od wartości ΔCt pozostałych próbek (Tabela I, kolumna: ΔΔCt). Jedna próbka zostaje zdefiniowana jako referencyjna; względny poziom ekspresji miRNA dla tej próbki zostanie określony jako 1,0. Wszystkie pozostałe próbki zostaną porównane z tą próbką referencyjną. W naszym przypadku poziom miR-124 w pierwszej próbce dla mikrogleju definiujemy jako 1,0, zatem ΔCt(Ref)=0,49 (Tabela I, pierwszy wiersz, zaznaczony na czerwono).
- Na koniec względny poziom ekspresji oblicza się jako 2-ΔΔCt (Tabela I, kolumna: miR-124 expression).
- Wszystkie analizy qRT-PCR są przeprowadzane w triplikatach lub duplikatach, a względny poziom ekspresji przedstawiono jako średnią ± odchylenie standardowe (S.D.) dla triplikatów (Rys. 5a,b) lub jako oba duplikaty obok siebie, jak pokazano na Rys. 5c.
7. Reprezentatywne wyniki
Typowe krzywe dla PCR w czasie rzeczywistym i wartości CT dla miR-124 (badane mikroRNA) oraz snoRNA-55 (normalizacja), a także względne poziomy ekspresji miR-124 przedstawiono na Rys. 4 i w Tabeli I. W naszych eksperymentach jako kontrolę do normalizacji wykorzystaliśmy snoRNA-55. Jak wspomniano powyżej, do normalizacji można użyć również innych powszechnie występujących RNA, takich jak snoRNA-135 i U6.
Przykłady ekspresji miR-124 w mikrogleju dorosłych w porównaniu z makrofagami pochodzącymi z szpiku kostnego (BMDMs) przedstawiono na Rys. 5a (BMDMs hodowano w obecności M-CSF zgodnie z opisem7). Na Rys. 5b porównano ekspresję miR-124 w wyselekcjonowanych populacjach mikrogleju CD45low oraz makrofagów CD45hi. W obu tych eksperymentach wykazano, że mikroglej różni się od innych makrofagów wyższym poziomem ekspresji miR-124. Podobne eksperymenty mogą być w przyszłości przeprowadzone w celu zbadania kinetyki aktywacji mikrogleju in vivo lub in vitro.
Ekspresję miR-124 w mikrogleju wyizolowanym z OUN myszy C57BL/6 na różnych etapach rozwoju przedstawiono na Ryc. 5c. Dane te wykazują, że mikroglej we wczesnych etapach rozwoju wykazuje niższe poziomy miR-124, co korelowało z ich aktywowanym fenotypem7. Podobną analizę można przeprowadzić w celu zbadania funkcji mikrogleju w prawidłowym OUN, np. poprzez porównanie ekspresji konkretnych miRNA w mikrogleju wyizolowanym z różnych obszarów OUN: móżdżku, rdzenia kręgowego, hipokampa itp.

Rycina 1. Przykłady prawidłowego i nieprawidłowego przygotowania mikrogleju określonego za pomocą cytometrii przepływowej. W przypadku „prawidłowej” izolacji mikrogleju z normalnego OUN 95-98% komórek stanowi mikroglej CD11b+CD45low, a 2-5% to makrofagi okołonaczyniowe CD11b+CD45hi. Powinno występować mniej niż 1% limfocytów CD11b-CD45hi lub komórek astroglialnych, oligodendroglialnych bądź fragmentów komórkowych CD11b-CD45- (a). Przedstawiono tutaj przypadek „nieprawidłowego” przygotowania (b), w którym obecne jest 18% zanieczyszczeń w postaci komórek CD11b-CD45- (b, dolny lewy kwadrant), co sugeruje niewystarczającą separację w gradiencie Percoll. W przypadku prawidłowego przygotowania 95-98% komórek powinno stanowić mikroglej CD11b+CD45low (a, górny lewy kwadrant), 2-5% wszystkich komórek powinno stanowić makrofagi okołonaczyniowe CD11b+CD45hi (a, górny prawy kwadrant), a mniej niż 1% wszystkich komórek powinno stanowić zanieczyszczające komórki CD11b-ujemne (a, dolny lewy kwadrant). W przypadku „nieprawidłowego przygotowania” występuje znaczne zanieczyszczenie komórkami CD11b-CD45- lub fragmentami komórkowymi (astroglia, cząstki mieliny itp.) (b, dolny lewy kwadrant), co sprawia, że przygotowane komórki nie nadają się do izolacji RNA i dalszych analiz. Dodatkowo, w przypadku „nieprawidłowego przygotowania” mogą występować komórki CD11b-CD45hi (b, dolny prawy kwadrant), co wskazuje na zanieczyszczenie limfocytami krwi na skutek niewystarczającej perfuzji.

Rysunek 2. Analiza cytometryczna i sortowanie populacji mikrogleju oraz makrofagów obwodowych z chorym OUN. (a) Podczas neurozapalenia w OUN obecne są trzy populacje komórek: CD11b+CD45low (mikroglej), CD11b+CD45hi (makrofagi) oraz CD11b-CD45hi (limfocyty), odpowiednio w górnym lewym, górnym prawym i dolnym prawym kwadrancie. Bramki do sortowania populacji mikrogleju CD11b+CD45low i makrofagów CD11b+CD45hi przedstawiono w (b), a czystość ponownie analizowanych posortowanych populacji pokazano w (c,d). Zastosowano wstępne bramkowanie żywych komórek na podstawie parametrów FSC/SSC.

Rycina 3. Przykłady „dobrej” i „złej” jakości RNA wyizolowanego z mikrogleju i analizowanego za pomocą elektroforezy żelowej. W przypadku dobrej jakości widoczna jest drabinka RNA oraz RNA rybosomalne (a). W przypadku złej jakości widoczne jest rozmycie (smear) oraz produkty degradacji o niskiej masie cząsteczkowej (b).

Rysunek 4. Krzywe qRT-PCR w czasie rzeczywistym dla fluorescencyjnie znakowanych produktów PCR miR-124 i snoRNA-55. Przedstawiono krzywe dla snoRNA-55 (a) oraz miR-124 (b) dla mikrogleju i makrofagów pochodzenia szpikowego (BMDMs). Eksperyment przeprowadzono w duplikacie. Wartości Ct określono poprzez przecięcie linii bazowej z dolną częścią zakresu liniowego krzywych qRT-PCR, jak pokazano na (b). Kliknij tutaj, aby wyświetlić powiększony rysunek.
| | snoRNA-55 | miR-124 | DCt=Ct(Exp)-Ct(Norm) | DDCt=DCt-DCt(Ref) | Względny poziom ekspresji=2-DDCt |
| Ct (Norm) | Ct(Exp) | DCt | DDCt | Ekspresja miR-124 |
| Mikroglej z prawidłowego OUN | 24.082 | 24.572 | 0,49(Ref) | 0 | 1.0 |
| 23.766 | 24.291 | 0.525 | 0.035 | 1.02 |
| Makrofagi pochodzące z szpiku kostnego (BMDM) | 26.879 | 32.231 | 5.352 | 5.317 | 0.025 |
| 26.526 | 32.078 | 5.552 | 5.517 | 0.022 |
Tabela I. Obliczanie względnych poziomów ekspresji miR-124 w mikrogleju w porównaniu do makrofagów pochodzących z szpiku kostnego na podstawie wartości Ct dla miR-124 (badany mikroRNA) i snoRNA-55 (kontrola do normalizacji).

Rysunek 5. Analiza ekspresji miR-124 w mikrogleju i makrofagach. Porównanie ekspresji miR-124 w mikrogleju z prawidłowego OUN w stosunku do makrofagów pochodzących z szpiku kostnego (BMDMs) przedstawiono w (a). Porównanie poziomu miR-124 w mikrogleju w stosunku do makrofagów obwodowych izolowanych z OUN myszy z neurozapaleniem przedstawiono w (b). Zmiany poziomu ekspresji miR-124 w mikrogleju podczas rozwoju u myszy w wieku 1, 2 i 4 tygodni w porównaniu z myszami dorosłymi (w wieku 8 tygodni) przedstawiono w (c). W (a, b) eksperyment przeprowadzono w trzech powtórzeniach, przedstawiając średnią ± S.D. z trzech oddzielnych reakcji PCR. W (c) eksperyment przeprowadzono w dwóch powtórzeniach, zgodnie z oznaczeniem.